Phát huy vai trò gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục thế hệ trẻ
(truongquangtrong.quangngai.gov.vn)- Giáo dục thế hệ trẻ là một quá trình lâu dài, không chỉ diễn ra trong nhà trường mà còn được hình thành, bồi đắp từ gia đình và đời sống cộng đồng. Để những giá trị về lý tưởng sống, đạo đức, nhân cách và trách nhiệm công dân thực sự chuyển hóa thành nhận thức, hành động của người học, cần có sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng của Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư, hướng đến nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong tình hình mới.
.jpg)
Gắn kết các môi trường giáo dục, tạo nền tảng phát triển toàn diện
Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội; xác định rõ trách nhiệm, nội dung và phương thức phối hợp của từng chủ thể.
Định hướng này thể hiện sự cần thiết của việc gắn quá trình giáo dục trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống, tạo điều kiện để những kiến thức, giá trị đạo đức và chuẩn mực ứng xử được củng cố, phát huy trong gia đình và cộng đồng.
Mỗi môi trường giáo dục có vai trò riêng nhưng luôn có mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau. Nhà trường tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục và rèn luyện; gia đình góp phần hình thành những thói quen, giá trị đạo đức đầu tiên; môi trường xã hội tạo cơ hội để người học trải nghiệm, vận dụng kiến thức và phát triển trách nhiệm cộng đồng.
Sự phối hợp hiệu quả không chỉ thể hiện qua việc trao đổi kết quả học tập hoặc nhắc nhở học sinh chấp hành nội quy, mà còn ở sự thống nhất trong cách giáo dục, kịp thời nhận diện khó khăn và cùng tìm giải pháp phù hợp. Khi những giá trị như trung thực, nhân ái, kỷ luật, tự lập và trách nhiệm được giáo dục nhất quán, người học sẽ có thêm điều kiện hình thành nhân cách và năng lực tự chủ.
Gia đình nêu gương, nhà trường đồng hành trong giáo dục nhân cách
Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên, nơi trẻ tiếp nhận những bài học về tình yêu thương, lòng biết ơn, sự tôn trọng và cách ứng xử với những người xung quanh. Những hành động thường ngày của cha mẹ, người thân có ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhận thức, thói quen và hành vi của trẻ.
Giáo dục trong gia đình có thể bắt đầu từ những việc làm gần gũi như giữ lời hứa, ứng xử văn minh, chia sẻ công việc phù hợp với lứa tuổi, tôn trọng người khác và chấp hành các quy định trong đời sống. Khi người lớn thực hiện tốt những điều mình hướng dẫn, trẻ có cơ hội tiếp nhận các giá trị đạo đức qua sự quan sát và trải nghiệm.
Bên cạnh việc quan tâm kết quả học tập, cha mẹ cần dành thời gian lắng nghe, động viên, hướng dẫn con em giải quyết khó khăn, rèn luyện tính tự lập và ý thức trách nhiệm. Sự đồng hành này đặc biệt cần thiết khi trẻ bước vào những giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm lý, nhận thức và quan hệ xã hội.
Đối với nhà trường, Chỉ thị số 10-CT/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm; tăng cường đối thoại, thảo luận, xử lý tình huống, hoạt động trải nghiệm và gắn lý luận với thực tiễn.
Thông qua hoạt động học tập, giáo dục truyền thống, văn hóa, thể thao và trải nghiệm, học sinh có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và trách nhiệm đối với tập thể. Cùng với đó, việc phát huy tinh thần tận tụy, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm nêu gương của đội ngũ nhà giáo có ý nghĩa quan trọng trong quá trình định hướng, hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ.
Phối hợp giáo dục thực chất, quan tâm sự phát triển của từng học sinh
.jpg)
Để sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường phát huy hiệu quả, cần xây dựng mối quan hệ dựa trên sự tin tưởng, tôn trọng và chia sẻ trách nhiệm. Giáo viên và phụ huynh cần chủ động trao đổi thông tin về quá trình học tập, rèn luyện, những chuyển biến tâm lý và các vấn đề phát sinh, qua đó thống nhất phương pháp hỗ trợ phù hợp.
Việc trao đổi không nên chỉ diễn ra khi học sinh vi phạm nội quy hoặc kết quả học tập giảm sút, mà cần chú trọng ghi nhận sự tiến bộ, động viên những hành vi tích cực và phát hiện sớm các khó khăn.
Đối với học sinh tiểu học, sự phối hợp có thể tập trung vào hình thành nề nếp, thói quen tự giác, kỹ năng giao tiếp và khả năng tự phục vụ. Với học sinh trung học cơ sở, cần quan tâm hơn đến những thay đổi tâm lý, khả năng tự chủ, định hướng giá trị sống và trách nhiệm đối với hành vi của bản thân.
Đặc biệt, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh dễ bị tổn thương hoặc gặp trở ngại trong học tập cần được quan tâm, động viên và hỗ trợ kịp thời. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các lực lượng xã hội có thể góp phần bảo đảm cơ hội học tập, rèn luyện và phát triển phù hợp cho các em.
Giáo dục hiệu quả không chỉ hướng đến việc khắc phục hạn chế mà còn cần phát hiện, khuyến khích những điểm mạnh, năng lực và sự tiến bộ của từng học sinh. Khi người học được quan tâm đúng mức, được tôn trọng và có cơ hội phát huy khả năng, quá trình giáo dục sẽ trở nên thiết thực, bền vững hơn.
Phát huy trách nhiệm cộng đồng trong giáo dục thế hệ trẻ tại phường Trương Quang Trọng
Cùng với gia đình và nhà trường, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể và cộng đồng dân cư có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường để thế hệ trẻ học tập, tu dưỡng và rèn luyện.
Chỉ thị số 10-CT/TW nhấn mạnh yêu cầu phát huy trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan; tăng cường phối hợp trong tổ chức hoạt động giáo dục, xây dựng môi trường lành mạnh và phát huy hiệu quả các phong trào Đoàn, Hội, Đội. Đồng thời, chú trọng hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tiễn, về nguồn, tình nguyện, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, góp phần phát triển toàn diện người học.
Tại phường Trương Quang Trọng, công tác tuyên truyền thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW, gắn với Kế hoạch số 116-KH/TU ngày 02/10/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi và Kế hoạch số 81-KH/ĐU ngày 07/10/2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy phường, cần hướng đến những nội dung giáo dục thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế của địa phương.
.jpg)
Các tổ chức Đoàn, Hội, Đội có thể phát huy vai trò kết nối giữa nhà trường và cộng đồng thông qua hoạt động giáo dục truyền thống, tìm hiểu lịch sử quê hương, bảo vệ môi trường, tình nguyện, đền ơn đáp nghĩa và rèn luyện kỹ năng cho thanh thiếu nhi. Đây là những hình thức giúp người học phát triển tinh thần hợp tác, lòng nhân ái và ý thức trách nhiệm qua hoạt động thực tiễn.
Đối với công tác thông tin, tuyên truyền, cần chú trọng phổ biến kiến thức giáo dục, hướng dẫn phương pháp đồng hành cùng trẻ em, học sinh và lan tỏa những giá trị đạo đức tích cực. Thông qua Cổng thông tin điện tử, hệ thống thông tin cơ sở và các nền tảng số của phường, tăng cường xây dựng tin, bài chuyên đề, hình ảnh, video ngắn và các sản phẩm truyền thông phù hợp để nội dung giáo dục đến gần hơn với phụ huynh, giáo viên, thanh thiếu niên và người dân.
Cùng với việc giới thiệu những mô hình hay, cách làm hiệu quả và tấm gương tiêu biểu đã được xác minh, hoạt động truyền thông cần cung cấp thông tin chính xác, góp phần nhận diện, làm rõ và phản bác những thông tin sai sự thật, nội dung xấu độc ảnh hưởng đến công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân.
Giáo dục thế hệ trẻ là trách nhiệm chung, đòi hỏi sự quan tâm thường xuyên và hành động thiết thực từ mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng. Khi các chủ thể cùng chia sẻ trách nhiệm, thống nhất phương pháp giáo dục và tạo điều kiện để người học phát triển, những giá trị về lý tưởng sống, đạo đức, nhân cách và trách nhiệm công dân sẽ được bồi đắp bền vững, góp phần xây dựng thế hệ trẻ có tri thức, bản lĩnh, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.
Huyền Phương

