NGÀY QUỐC TẾ NGƯỜI CAO TUỔI 01/10: CHUNG TAY CHĂM SÓC, PHÁT HUY VAI TRÒ NGƯỜI CAO TUỔI TRONG XU THẾ GIÀ HÓA DÂN SỐ

Từ sự tôn vinh đến trách nhiệm đối với người cao tuổi

Ngày 14/12/1990, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 45/106, quyết định lấy ngày 01/10 hằng năm là Ngày Quốc tế Người cao tuổi. Từ năm 1991, ngày này trở thành một dấu mốc quốc tế nhằm nâng cao nhận thức về những vấn đề liên quan đến quá trình già hóa, quyền và nhu cầu của người cao tuổi, đồng thời ghi nhận những đóng góp của họ đối với gia đình, cộng đồng và sự phát triển xã hội.

Năm 2026 đánh dấu tròn 35 năm kể từ lần đầu Ngày Quốc tế Người cao tuổi được tổ chức. Trong bối cảnh con người ngày càng sống lâu hơn, Liên Hợp Quốc lựa chọn chủ đề “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives” – nhấn mạnh yêu cầu nhìn nhận lại các hệ thống xã hội để thích ứng với tuổi thọ ngày càng tăng, từ chăm sóc sức khỏe, an sinh, nhà ở đến học tập suốt đời và khả năng tham gia xã hội của người cao tuổi.

Ở Việt Nam, truyền thống “kính lão, trọng thọ”, lòng hiếu kính với ông bà, cha mẹ từ lâu đã trở thành một giá trị văn hóa tốt đẹp. Ngày 25/4/2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 544/QĐ-TTg, lấy tháng 10 hằng năm là “Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam”, tạo đợt cao điểm để huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi.

Năm 2026, Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam được triển khai với chủ đề “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp Người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số”. Chủ đề đặt ra yêu cầu chăm sóc người cao tuổi theo hướng toàn diện hơn, không chỉ đáp ứng nhu cầu khi đau ốm mà cần quan tâm đồng thời đến sức khỏe thể chất, tinh thần, điều kiện sống, an sinh và khả năng tham gia các hoạt động xã hội.

Chăm sóc toàn diện bắt đầu từ mỗi gia đình và cộng đồng

Đối với người cao tuổi, một cuộc sống tốt đẹp không chỉ được đo bằng tuổi thọ mà còn bằng chất lượng những năm tháng sống khỏe mạnh, an toàn, được tôn trọng và được sẻ chia.

Trước hết, gia đình vẫn là điểm tựa gần gũi và quan trọng nhất. Con cháu cần dành thời gian quan tâm, trò chuyện và lắng nghe ông bà, cha mẹ; chú ý chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp; hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, theo dõi và điều trị các bệnh mạn tính. Những thay đổi về trí nhớ, thị lực, thính lực, khả năng vận động hoặc tâm lý cũng cần được phát hiện sớm để có biện pháp hỗ trợ phù hợp.

Cùng với chăm sóc sức khỏe thể chất, đời sống tinh thần cần được quan tâm đúng mức. Một lời hỏi thăm, một bữa cơm sum họp, tạo điều kiện để người cao tuổi gặp gỡ bạn bè, tham gia câu lạc bộ, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao hay các hoạt động cộng đồng đều góp phần hạn chế sự cô đơn và giúp người cao tuổi duy trì tinh thần tích cực.

Đặc biệt, cần dành sự quan tâm nhiều hơn đối với người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn, sức khỏe yếu hoặc thiếu người chăm sóc. Các hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ, chăm sóc tại cộng đồng cần hướng đúng đối tượng, thiết thực và thường xuyên, để không người cao tuổi nào bị bỏ lại phía sau.

Không chỉ chăm sóc mà còn phát huy vai trò người cao tuổi

Người cao tuổi không đơn thuần là đối tượng cần được chăm sóc. Với vốn sống, kinh nghiệm, uy tín và sự từng trải, họ là nguồn lực quý của mỗi gia đình và cộng đồng.

Trong đời sống ở khu dân cư, nhiều người cao tuổi vẫn tích cực tham gia công tác hòa giải, vận động Nhân dân, khuyến học – khuyến tài, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa; đồng thời là những người gìn giữ ký ức, nếp nhà, truyền thống gia đình và những giá trị tốt đẹp của quê hương.

Phát huy vai trò người cao tuổi vì vậy cần được hiểu là tạo điều kiện phù hợp để các cụ tiếp tục tham gia đời sống xã hội theo khả năng và nguyện vọng, để kinh nghiệm được trao truyền, tiếng nói được lắng nghe và những giá trị tích lũy qua nhiều năm tháng tiếp tục đóng góp cho thế hệ sau.

Trên địa bàn phường Trương Quang Trọng, công tác chăm sóc, tôn vinh người cao tuổi đã được thể hiện bằng nhiều hoạt động thiết thực. Trong năm 2026, phường tổ chức chúc thọ, mừng thọ 87 người cao tuổi tròn 90 tuổi và 100 tuổi; đối với các cụ tròn 100 tuổi, các đoàn công tác đã trực tiếp đến gia đình thăm hỏi, chúc mừng và trao quà. Đây không chỉ là hoạt động thực hiện chính sách mà còn góp phần lan tỏa truyền thống kính trọng, tri ân những bậc cao niên trong cộng đồng.

Cùng với đó, các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng được quan tâm. Tháng 6/2026, chương trình khám mắt nhân đạo miễn phí được triển khai tại nhiều điểm trên địa bàn phường, trong đó ưu tiên người cao tuổi và người có hoàn cảnh khó khăn, góp phần phát hiện sớm các bệnh lý về mắt và nâng cao chất lượng cuộc sống cho Nhân dân.

Biến Tháng hành động thành những việc làm thường xuyên

Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10 và Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam là dịp để nhắc nhớ và thúc đẩy mạnh mẽ hơn trách nhiệm của toàn xã hội. Nhưng sự quan tâm đối với người cao tuổi không nên chỉ dừng lại trong một ngày hay một tháng.

Điều ý nghĩa nhất là hình thành một môi trường sống thân thiện với người cao tuổi ngay trong từng gia đình và khu dân cư; nơi các cụ được quan tâm về sức khỏe, được bảo đảm an toàn, được sẻ chia về tinh thần, được tôn trọng ý kiến và có cơ hội tiếp tục đóng góp cho cộng đồng.

Hưởng ứng chủ đề “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp Người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số”, mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và mỗi người dân hãy bắt đầu từ những hành động gần gũi nhất: quan tâm nhiều hơn đến ông bà, cha mẹ; chủ động hỗ trợ những người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng gia đình hiếu thảo, cộng đồng nghĩa tình; đồng thời trân trọng và phát huy trí tuệ, kinh nghiệm của các thế hệ đi trước.

Chăm sóc tốt người cao tuổi hôm nay không chỉ là sự tri ân đối với những người đã dành phần lớn cuộc đời cho gia đình và xã hội, mà còn là cách chúng ta xây dựng một cộng đồng nhân văn, bao trùm và bền vững cho chính tương lai của mỗi người.

Hồ Phương