Chủ động phòng, chống sinh vật gây hại cây trồng vụ Hè Thu, vụ Mùa 2026

1. Chủ động ứng phó với nguy cơ sâu bệnh phát sinh trên cây trồng

Theo Dự báo số 19/DB-TTBVCL ngày 14/10/2026 của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Quản lý chất lượng tỉnh Quảng Ngãi, thời tiết từ đầu đến giữa tháng 10/2026 trên địa bàn tỉnh có mưa dông nhiều nơi. Điều kiện thời tiết nhìn chung không thuận lợi cho một số loại cây trồng sinh trưởng, phát triển nhưng vẫn tạo điều kiện cho một số sinh vật gây hại phát sinh.

Trong thời gian từ ngày 16–31/10/2026, các đối tượng sinh vật gây hại được dự báo tiếp tục xuất hiện trên nhiều loại cây trồng.

Đối với cây lúa, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh khô vằn, bệnh đen lép hạt tiếp tục gây hại trên các trà lúa muộn. Đây là những đối tượng cần theo dõi, nhất là đối với diện tích lúa đang trong các giai đoạn sinh trưởng nhạy cảm.

Trên cây ngô, sâu keo mùa thu, sâu đục thân, bệnh khô vằn và bệnh gỉ sắt tiếp tục gây hại. Đối với cây sắn, bệnh khảm lá sắn được dự báo tiếp tục gây hại từ giai đoạn cây con đến phát triển củ.

Bên cạnh đó, trên phạm vi toàn tỉnh, một số đối tượng gây hại khác cũng cần được chú ý như bệnh gỉ sắt, thán thư, rệp và tuyến trùng trên cây cà phê; bệnh xì mủ trên cây cao su; bệnh nứt thân xì mủ, thán thư và rệp sáp trên cây sầu riêng.

Ngoài các đối tượng chủ yếu, một số loại sâu, bệnh khác có thể gây hại cục bộ trên cây rau màu, cây hoa, cây ăn quả và cây công nghiệp. Vì vậy, việc thường xuyên kiểm tra, theo dõi tình hình sinh vật gây hại là yêu cầu quan trọng để chủ động bảo vệ sản xuất.

2. Tăng cường theo dõi bệnh khảm lá sắn tại phường Trương Quang Trọng

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự báo lần này là tình hình bệnh khảm lá sắn.

Theo số liệu ghi nhận trong văn bản, tổng diện tích sắn nhiễm bệnh là 4.144,7 ha, tỷ lệ bệnh trung bình từ 3–10%, nơi cao từ 20–40%. Bệnh phân bố tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, trong đó có phường Trương Quang Trọng.

Đây là số liệu tổng hợp về tình hình bệnh khảm lá sắn trên phạm vi các địa phương được thống kê, không phải diện tích và tỷ lệ nhiễm bệnh riêng của phường Trương Quang Trọng.

Trước tình hình trên, các hộ dân trồng sắn trên địa bàn phường cần tăng cường kiểm tra ruộng sắn, theo dõi tình trạng sinh trưởng của cây và sự xuất hiện của bọ phấn trắng, là môi giới truyền bệnh khảm lá sắn.

Để chủ động phòng, chống bệnh, người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

• Thường xuyên kiểm tra ruộng sắn, kịp thời phát hiện tình hình bệnh và sự xuất hiện của bọ phấn trắng.

• Áp dụng quy trình kỹ thuật quản lý tổng hợp bệnh khảm lá sắn; thực hiện chăm sóc, bón phân hợp lý nhằm tăng sức đề kháng của cây.

• Khi phát hiện bọ phấn trắng, thực hiện các biện pháp phòng trừ bằng thuốc bảo vệ thực vật phù hợp theo hướng dẫn kỹ thuật và quy định hiện hành.

• Khi trồng mới, phải lựa chọn hom giống từ những ruộng không bị nhiễm bệnh.

Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp chăm sóc, theo dõi môi giới truyền bệnh và lựa chọn nguồn hom giống không nhiễm bệnh có ý nghĩa quan trọng trong phòng, chống bệnh khảm lá sắn, góp phần hạn chế thiệt hại và bảo vệ năng suất cây trồng.

3. Thực hiện các biện pháp phòng trừ phù hợp đối với từng loại cây trồng

Cùng với việc tăng cường theo dõi bệnh khảm lá sắn, các tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp cần chủ động kiểm tra đồng ruộng, thực hiện những biện pháp phòng trừ đối với các đối tượng sinh vật gây hại chủ yếu.

Đối với cây lúa: Cần thường xuyên kiểm tra các trà lúa muộn, nhất là giai đoạn từ làm đòng đến vào sữa, để phát hiện sớm bệnh khô vằn, rầy nâu và rầy lưng trắng.

Đối với bệnh khô vằn, khi tỷ lệ bệnh từ 10% trở lên, cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có hoạt chất phù hợp theo hướng dẫn kỹ thuật.

Đối với rầy nâu, rầy lưng trắng, khi mật độ từ 2–3 con/dảnh lúa trở lên, cần thực hiện biện pháp phòng trừ theo khuyến cáo. Khi phun thuốc trừ rầy, phải giữ mực nước trong ruộng từ 5–7 cm, phun ướt đẫm phần thân và gốc lúa. Sau 4–5 ngày cần kiểm tra lại ruộng lúa để xác định mức độ gây hại và tiếp tục xử lý nếu mật độ rầy còn cao.

Đối với bệnh đen lép hạt, cần chú ý những ruộng sạ dày, bón thừa phân đạm, ruộng bị phèn hoặc gặp mưa dông trong giai đoạn lúa trỗ. Trường hợp phải sử dụng thuốc để phòng bệnh, thực hiện theo hướng dẫn trong văn bản với hai lần xử lý: lần thứ nhất khi lúa chuẩn bị trỗ đến trỗ lác đác khoảng 1–3%; lần thứ hai khi lúa trỗ đều.

Đối với chuột gây hại, cần chú trọng các biện pháp bẫy cơ học, kết hợp bảo vệ những loài thiên địch của chuột như trăn, rắn, chim cú; sử dụng thuốc diệt chuột phù hợp khi cần thiết và bảo đảm an toàn.

Đối với cây ngô: Thường xuyên kiểm tra ruộng ngô để phát hiện sâu keo mùa thu, đặc biệt trong giai đoạn cây con đến loa kèn.

Người dân có thể sử dụng bẫy bả chua ngọt để diệt sâu trưởng thành. Khi mật độ sâu keo mùa thu từ 2–4 con/m² trở lên trong giai đoạn cây con đến loa kèn, cần thực hiện biện pháp phòng trừ bằng thuốc phù hợp theo hướng dẫn kỹ thuật. Việc xử lý khi sâu non ở tuổi 1–2 sẽ giúp nâng cao hiệu quả phòng trừ.

Đối với cây rau màu, cây ăn quả và cây công nghiệp: Cần tăng cường kiểm tra, phát hiện và phòng trừ kịp thời các loại sinh vật gây hại.

Đối với cà phê, cần theo dõi bệnh gỉ sắt, bệnh thán thư, các loại rệp và tuyến trùng. Trên cây cao su, chú ý bệnh xì mủ; trên cây sầu riêng, chú ý bệnh nứt thân xì mủ, bệnh thán thư và rệp sáp.

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần căn cứ vào đối tượng gây hại, tỷ lệ hoặc mật độ gây hại và giai đoạn sinh trưởng của cây trồng; tránh phun thuốc tràn lan, không cần thiết.

4. Tuân thủ nguyên tắc phòng trừ an toàn, hiệu quả và bền vững

Để hạn chế thiệt hại do sinh vật gây hại, công tác phòng, chống cần thực hiện theo phương châm “phòng là chính”, tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý tổng hợp sinh vật gây hại theo hướng bền vững.

Trong đó, ưu tiên sử dụng biện pháp sinh học, giống cây trồng có khả năng chống chịu sinh vật gây hại, các biện pháp kỹ thuật canh tác phù hợp và thực hành nông nghiệp tốt.

Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, người dân phải tuân thủ các quy định về an toàn, đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và thực hiện nghiêm nguyên tắc “4 đúng”:

• Đúng thuốc: Lựa chọn thuốc phù hợp với đối tượng sinh vật gây hại.

• Đúng lúc: Sử dụng thuốc vào thời điểm phù hợp với tình hình phát sinh, gây hại.

• Đúng liều lượng và nồng độ: Pha và sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn.

• Đúng cách: Sử dụng thuốc đúng phương pháp, bảo đảm hiệu quả phòng trừ và an toàn.

Chỉ sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật thuộc Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Đặc biệt, tuyệt đối không sử dụng điện để bẫy chuột, vì hành vi này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người.

Không lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật để tránh làm tăng chi phí sản xuất, gây ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái đồng ruộng và gia tăng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản.

Trước tình hình sinh vật gây hại được dự báo tiếp tục phát sinh trong thời gian từ ngày 16–31/10/2026, các hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn phường Trương Quang Trọng cần nâng cao ý thức chủ động phòng ngừa, thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến sâu bệnh và thực hiện các biện pháp phòng trừ phù hợp.

Đối với những diện tích trồng sắn, cần đặc biệt chú ý bệnh khảm lá sắn, chủ động quản lý bọ phấn trắng và sử dụng nguồn hom giống không bị nhiễm bệnh khi trồng mới.

Chủ động phát hiện sớm, phòng trừ đúng kỹ thuật và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn là những giải pháp thiết thực góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ năng suất, chất lượng cây trồng, duy trì sản xuất nông nghiệp hiệu quả và bền vững.

Nguồn: Dự báo số 19/DB-TTBVCL ngày 14/10/2026 của Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Quản lý chất lượng tỉnh Quảng Ngãi về tình hình sinh vật gây hại cây trồng vụ Hè Thu, vụ Mùa 2026 (từ ngày 16–31/10/2026).

Huyền Phương